تاریخ کتابت: ذیالحجۀ 679هـ
نام کاتب: محمود بن علی بن ابی عبدیل
شمار برگها: 21 صفحه (99-120)
معرّفی نسخه: نسخه به خط نسخ، رکابهدار، عناوین به شنگرف و دارای 23 سطر در هر برگ است. رسمالخط قدیم فارسی مبنی بر استفاده از حروف «ج» و «ک» به جای «چ» و «گ»، عدم نگارش «ـه» چسبان (آنک و آنج به جای آنکه و آنچه) و نگارش بسیاری از کلمات فارسی قدیم (مانند شوذ، گویذ، بایذ) با حرف «ذ» (به جای حرف د که امروزه استفاده میشود) در این نسخه رعایت شده است.
معرّفی کتاب: رسالۀ «آغاز و انجام» که با عنوان «مبدأ و معاد» نیز شناخته میشود، از آثار فارسی خواجه نصیرالدین طوسی است. خواجه نصیر در مورد چرایی تألیف رساله در مقدمه مینویسد:
«دوستی از عزیزان از محرر این رساله التماس کرد که نبذی از آنچه سالکان راه آخرت مشاهده کرده اند، از انجام کار آفرینش و بدانچه در کتاب خدای تعالی مسطور است و بر زبان اولیاء و انبیاء مذکور است از احوال قیامت و بهشت و دوزخ و غیری آن ثبت کنند بر آن وجه که اهل بینش بعیان ببینند نه بر آن وجه که اهل دانش بیان می کنند».
خواجه نصیر این رساله را در بیست فصل نوشته است. چنانکه از نام رساله پیداست، در این اثر به موضوع خلقت و مراحل آن، قیامت، بهشت و جهنم پرداخته شده است.
محل نگهداری نسخه: کتابخانه مجلس شورای اسلامی، شماره 241/4
نگارنده: محمدحسین افراخته