الکامل في أسرار النجوم یا تحاویل، ابو الحسن موسی بن کبریاء نوبختی (زنده در: 324هـ)، کتابت شده در سدۀ ششم هجری

کد:

24646

موضوع:

نجوم, جغرافیا, تاریخ

مؤلف:

ابوالحسن موسی بن کبریاء نوبختی (زنده در: 324هـ)

تاریخ تالیف:

قرن چهارم هجری

کاتب:

تاریخ کتابت:

قرن ششم هجری

محل کتابت:

توضیحات:

تاریخ کتابت: سدۀ 6هـ

 

شمار برگ‌ها: 107 برگ

 

معرّفی نسخه: این نسخه تنها دست‌نویس شناخته‌شده از کتاب و منحصر به‌فرد است. نسخه از کرّاسه‌های ده‌برگی تشکیل شده‌است. از آن‌جا که برگ آخر نسخه متن و حاشیه شده‌است به‌نظر می رسد که انجامۀ کاتب هنگام متن و حاشیه‌کردن نسخه از بین رفته‌باشد، از این رو نمی توان تاریخ کتابت، نام کاتب و احتمالاً محل کتابت را تشخیص داد، اما براساس شواهد خط‌شناسانه می‌توان حدس زد که این نسخه در سدۀ 6هـ/ 12م کتابت شده‌باشد. نسخه به خط نسخ است. با این که در کنار برخی برگ‌ها اندک تصحیحاتی (از جمله گ 45ر و 62پ) دیده می شود اما به‌نظر نمی‌رسد که این نسخه با دست‌نویس دیگری مقابله شده‌باشد.

 

معرّفی کتاب: الکامل في أسرار النجوم یکی از دو اثر باقی‌مانده از ابن کبریاء نوبختی است. موضوع کتاب تاریخ و جغرافیا براساس مسائل احکام نجومی است برپایۀ انتقال‌ها و تحاویل برج‌های فلکی. مؤلف مدعی استنباط و پی‌بردن به وقایع تاریخی در گذشته و آینده براساس طالع‌بینی است و ذیل وقایع تاریخی وضعیت قرارگرفتن اجرام سماوی و تأثیر آن‌ها را بر رویدادهای تاریخی ذکر می‌کند. کتاب از انتقال سوم و زمان پادشاهی فریدون شروع می‌شود و تا سال 620هـ را شامل می‌شود. در دورۀ اسلامی رویدادهایی همچون خراب‌کردن کعبه، نبرد صفین و… را ذکر می‌کند. از ویژگی های این اثر استفاده از تاریخ یزدجردی به جای تاریخ قمری است. نجاشی (ص 407، ش 1080) از این کتاب ابن کبریاء نام نبرده‌است.

 

آنا لابارتا پژوهشگر اسپانیایی کتاب الکامل في أسرار النجوم را تصحیح و به اسپانیایی ترجمه کرده و با این مشخصات به‌چاپ رسانده‌است:

 

.Mūsà ibn Nawbajt. Al-Kitbāb al-Kāmil. Horóscopos Históricos. Edición y Traducción por Ana Labarta. Madrid, 1982

 

دار و مکتبة بیبلیون (لبنان) متن عربی تصحیح بالا را در 2010م افست و منتشر کرد.

 

محل نگه‌داری نسخه: پاریس، کتابخانۀ ملّی فرانسه، ش Arabe 2591 (شمارۀ قدیم: Supplément arabe 1129)

 

نگارنده: احمد رضا رحیمی ریسه 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *