در حکاکی بناها در قرون میانه اسلامی، از خطی استفاده میشد که امروزه به خط بنایی یا خط معقلی مشهور است که خواندن این خط نیاز به دقت فراوانی دارد. گنبد علویان همدان از لحاظ هنر گچبری و آجركاری از آثار ارزشمند و كم نظیر قرن ششم به شمار میرود. این بنا در قرن ششم هجری و در دوران حکومت متعصب سلجوقیان ساخته شده است. نمای ورودی این بنا، به آیه ولایت (سوره مائده، آیه 56) با استفاده از خط معقلی، مزین شده است. و بر سر درب ورودی بنا واژه «علی» بارها تکرار شده است. بر روی دیوارهای مجاور بنا، کلمۀ «علی» به صورت گردان با خط معقلی آجرکاری شده است.
ساخته شدن این بنا در همدان در قرن ششم هجری، نه تنها دلیل بر نفوذ اجتماعی شیعیان در ایران است، بلکه نشان از بازنمایی احتجاج عقیدتی شیعیان در منصوص بودن ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام در ساحت شهری است.
فرتورگر: سید مهدی مهدوی