اطلاعات کلی
نگاره : «امام حسین(علیه السلام) درکنار بستر شهادت امام حسن(علیه السلام)»
نسخه: حدیقهالسعداء
کتابت و تصویرگری : ـــــــ
تاریخ تصویرگری : قرن16م / 10ق
مکتب : ـــــ
دوره : صفوی
جغرافیا : ایران
شیوه نقاشی : نگارکری _ نسخه خطی
محل نگهداری: موزه متروپلیتن
……………………………………………………..
توصیف و شرح
در این تصویر امام حسن(علیه السلام) در بستر شهادت در حال گفتگو با برادرشان حضرت امام حسین(علیه السلام) هستند و وصایای لازم را به ایشان مینمایند: «خود را در اولین روز از روزهای آخرت و آخرین روز از روزهای دنیا میبینم» در ادامه میفرماید: «گواهی میدهم به وحدانیت خدا و … هرکه اطاعت او را در پیش گیرد رستگار میشود و … ای حسین، جنازه مرا در کنار جدم رسولخدا(صلی الله علیه و آله)دفن کن به شرط آنکه کسی مانع اینکار نباشد … .» چهره دو معصوم(علیهما السلام) علاوه بر روبند، با هاله شعلهسان نیز نمایش داده شدهاست. در امتداد وجود مبارک امام حسن(علیه السلام) و بالای سر ایشان در گوشه سمت چپ، زنی با لباس سرخ ترسیم شدهاست که احتمالا اشارهای بر همسر ایشان جعده دارد که حضرت را مسموم نمودهاست.
افراد زیادی به ملاقات امام حسن(علیه السلام) آمدهاند و عدهای از آنها در حال گریه و زاری هستند و سادات مجلس احتمالا با عمامه سبزرنگ به نمایش درآمدهاند. فردی در مقابل امام حسن(علیه السلام) ترسیم شده که در دستانش آفتابه و لگنی را نگه داشته تا در صورت لزوم در اختیار امام مسموم قرار دهد. هنرمند برای نمایش محل زندگی امام حسن(علیه السلام) همچون سایر اماکن مقدس از نقش محرابگون استفاده کردهاست و این نشانی از پیوند امام با محراب است، زیرا امام بهعنوان قبله عالم هستی با محراب نماد کعبه ـ قبله مسلمانان ـ ارتباط معناداری دارد. همچنین شمعدانهایی را در قسمتهای مختلف منزل ایشان ترسیم کردهاست. نکته قابلتوجه این است که احتمالا این دو شمعدان نمادی از امام حسن و حسین(علیهما السلام) نیز میباشند، زیرا شمعدانی که در پسزمینه و پشت سر امامان معصوم ترسیم شده، پارچهای سبزرنگ(که نماد امام حسن(علیه السلام) است) و در زیر شمعدانی که در پیشزمینه است پارچهای قرمز بهکار رفتهاست و همچنین به لحاظ محل قرارگرفتنشان احتمالا نشانگر امامت ایشان نیز میباشد که امامت امام حسن(علیه السلام) رو به پایان و امامت امام حسین(علیه السلام) رو به آغاز است. زنانی از پشت پرده در طبقه اول و دوم منزل در حال نظاره این ملاقات هستند و ترسیم آنها در پشت پرده احتمالا نمایانگر حفظ حرمت امام حسن(علیه السلام) توسط آنها میباشد، ولیکن جعده بیرون از پرده و حجاب در بالای سر امام حسن(علیه السلام) ترسیم شدهاست، کسی که حرمت امام(علیه السلام) را نگه نداشت و به قتل ایشان اقدام نمود.
نگارنده: مرضیه علی پور