«فتح خیبر»، فالنامه دکن، اوائل قرن یازدهم هجری

اطلاعات کلی

نگاره «فتح خیبر»

نسخه : فالنامه دکن

کتابت و تصویرگری : ـــــــ

تاریخ تصویرگری : 988-1008ق /1610- 1630م

مکتب : گلکنده

دوره : قطب شاهیان

جغرافیا : هند

شیوه نقاشی : نگارگری _ نسخه خطی

محل نگهداری: مجموعه خصوصی خلیلی

…………………………………………………..

توصیف و شرح

در این نگاره حضرت علی(علیه السلام) بر بال فرشته‌ای ـ احتمالا جبرئیل ـ ایستاده است و درب خیبر را از جا کنده ‌است. بال فرشته بر روی خندق اطراف قلعه خیبر قرار دارد که حضرت بر آن ایستاده است. تیراندازان از برج و باروهای خیبر همه کمان‌های خود را به سمت علی(علیه السلام) نشانه‌گیری کرده‌اند و یکی از افراد نیز سنگ بزرگ را بلند کرده و در حال پرتاب به سوی ایشان می‌باشد و علی(علیه السلام) درب خیبر را همچون سپری جهت دفاع از خود بکار برده‌اند. در پیش‌زمینه و در کنار درب خیبر، فردی بر زمین افتاده که بر اساس روایات احتمال دارد مرحب باشد که امام (علیه السلام) پس از جنگ تن به تن او را کشته است و پس از مرگ وی، حضرت درب خیبر را کنده است. در پس زمینه نگاره، پیامبر(صلی الله علیه و آله) سوار بر اسبی در حال مشاهده دلاوری‌های حضرت علی(علیه السلام) است و پرچم اسلام به دلیل حمله علی(علیه السلام) به سمت خیبر و فتح آن، در دست یکی از پیاده‌نظام در پشت سر رسول الله(صلی الله علیه و آله) است. در واقع قرارگرفتن بیرق پشت سر پیامبر(صلی الله علیه و آله) مبین فرماندهی ایشان و اینکه علمدار جنگ ـ علی(علیه السلام) ـ در پشت سر مقتدای خود قرار دارد و گوش به فرمان پیامبر(صلی الله علیه وآله) است. این بیرق در نگاره‌های دیگر نیز مشاهده می‌شود. احتمالا این بیرق سبز علاوه بر اینکه نمایانگر همان پرچم سبزی است که در شب معراج به دست جبرئیل می‌باشد که مبین عَلَم ولایت و جانشینی امیرالمومنین علی(علیه السلام) است، همچنین بیانگر «حدیث رایت» است که در جنگ خیبر پیامبر(صلی الله علیه و آله) درباره علمداری علی(علیه السلام) فرمود. در این نگاره حضرت رسول الله و امام علی(علیهما السلام) هر دو دارای هاله نورانی بر گرد چهره و روبند و نحوه پوشش به سبک دوره صفویه هستند. ترسیم اکثر سپاهیان اسلام با لباس رزم و کلاهخود و نمایش حضرت امیر(علیه السلام) بدون لباس جنگ، نشانگر قدرت جسمانی و دلاوری های ایشان و توجهات الهی به حضرت‌شان است.

نگارنده: مرضیه علی پور